Από τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων ως σήμερα

Το 1914 ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Η Ελλάδα, τελικά, τάχθηκε, με το μέρος της «Συνεννόησης» (Entente), που τη συγκροτούσαν κυρίως η Γαλλία, η Βρετανία και η Ρωσία, έναντι των «Κεντρικών Δυνάμεων», δηλαδή της Γερμανίας και της Αυστρουγγαρίας, με τις οποίες είχε συμμαχήσει η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Βουλγαρία. Μάλιστα ο βουλγαρικός στρατός ανακατέλαβε την Ανατολική Μακεδονία, προβαίνοντας σε διωγμούς του ελληνικού πληθυσμού. Η ήττα όμως των «Κεντρικών Δυνάμεων» οδήγησε στην υπογραφή της συνθήκης του Neuilly το 1919, με την οποία η Βουλγαρία αποχώρησε από το χώρο της ελληνικής Μακεδονίας. Η συνθήκη επέβαλε, με ειδική σύμβαση, την εθελούσια έξοδο και ανταλλαγή μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας των ετεροεθνών πληθυσμών. Ακολούθησε η καταστροφική για τους Έλληνες Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922), που έκλεισε με τη συνθήκη της Λοζάνης (1923). Η συνθήκη αυτή, που προέβλεπε ελληνοτουρκική, υποχρεωτική αυτή τη φορά, ανταλλαγή πληθυσμών, οδήγησε στην ελληνική επικράτεια, εκτός από τις δεκάδες χιλιάδες των φυγάδων του πολέμου, πάνω από ένα εκατομμύριο Ελλήνων προσφύγων από την Τουρκία και αντιστοίχως την έξοδο μισού εκατομμυρίου περίπου Μουσουλμάνων προς την Τουρκία. Οι μεταβολές αυτές προσέδωσαν στην ελληνική Μακεδονία εντυπωσιακή πληθυσμιακή ομοιογένεια.

Η Ελλάδα το 1940 ενεπλάκη σε νέα πολεμική περιπέτεια: τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επέλεξε και πάλι το στρατόπεδο των δυτικών Συμμάχων έναντι των δυνάμεων του Άξονα (Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία), επιτυγχάνοντας μάλιστα την πρώτη συμμαχική νίκη στον ελληνοιταλικό πόλεμο (Οκτώβριος 1940-Απρίλιος 1941). Ακολούθησε η γερμανική εισβολή (6 Απριλίου 1941), που οδήγησε τη χώρα σε τριπλή κατοχή: γερμανική, ιταλική και βουλγαρική. Στην Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη, που είχαν περιέλθει και πάλι υπό βουλγαρική κατοχή οι βουλγαρικές αρχές εργάστηκαν συστηματικά για την εθνική αλλοίωση του πληθυσμού.

Με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι δυνάμεις κατοχής αποχώρησαν από την Ελλάδα. Το παλιό βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας μετασχηματίστηκε σε ένα σοσιαλιστικό ομοσπονδιακό κράτος έξι λαικών Δημοκρατιών. Σε μια από αυτές, που ονομάστηκε «Λαική Δημοκρατία της Μακεδονίας», άρχισε να δομείται ένας ιδιόμορφος σλαβομακεδονικός εθνικισμός, με εδαφικές βλέψεις και στην ελληνική Μακεδονία. Εντωμεταξύ, η Ελλάδα, αμέσως μετά την έξοδό της από τον Παγκόσμιο Πόλεμο, πέρασε σε έναν ακόμα πιο καταστρεπτικό Εμφύλιο (1946-1949).

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου αυτού, το Βελιγράδι μέσω των Σκοπίων, βοήθησε τις κομμουνιστικές δυνάμεις προσδοκώντας ελληνικά εδάφη. Όμως το τέλος της αδελφοκτόνας σύρραξης ακύρωσε το σλαβομακεδονικό όνειρο για επέκταση προς το Αιγαίο.

Με τη διάλυση της ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας, το 1991, η ως τότε «Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας» ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος με την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Οι «αλυτρωτικές» βλέψεις της σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας και οι προσπάθειες σφετερισμού ελληνικών πολιτιστικών στοιχείων και συμβόλων, προκάλεσαν τις εύλογες αντιδράσεις των Ελλήνων και ιδιαίτερα των Μακεδόνων.