Χαρτογραφώντας τη Μακεδονία 1870-1930


Πραγματοποιήθηκε στη Δημοτική Πινακοθήκη από 12/11 έως 3/12/2004 με τη συνεργασία της Εθνικής Χαρτοθήκης, και της Δημοτικής Πινακοθήκης, με την ευκαιρία των Δημητρίων.

Επρόκειτο για μια ιστορική περιπλάνηση στη χαρτογραφική παράδοση της Μακεδονίας από το 1870, όταν με την ίδρυση της βουλγαρικής Εξαρχίας ξεκίνησε η πιο καθοριστική περίοδος στην ιστορία του Μακεδονικού Ζητήματος, έως το 1930, όταν μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις των δυο πρώτων δεκαετιών και τις συνακόλουθες ανταλλαγές των πληθυσμών στη διάρκεια της δεκαετίας του 1920, παγιώθηκαν τόσο τα εδαφικά σύνορα, όσο και η εθνολογική σύνθεση της περιοχής.

Το υλικό προερχόταν από τις ιδιωτικές συλλογές του Γιώργου Γκολομπία, του Σάββα Δεμερτζή, του Γιάννη Μέγα, του Βασίλη Νικόλτσιου, του Άγγελου Παπαιωάννου, καθώς και από τα αρχεία του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, του Εθνικού Κέντρου Χαρτών και Χαρτογραφικής Κληρονομιάς- Εθνική Χαρτοθήκη και του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου.

Η έκθεση χωριζόταν σε τρία μέρη: Το πρώτο με την επωνυμία «Η σύγκρουση των εθνικισμών (1870-1900)», είναι αφιερωμένο στην πληθώρα των χαρτών, κυρίως εθνολογικών, βαλκανικής και δυτικοευρωπαϊκής προέλευσης που σχεδιάστηκαν ως επί το πλείστον για να υποστηρίξουν τις εδαφικές βλέψεις των βαλκανικών κρατών στο μακεδονικό χώρο. Το δεύτερο τιτλοφορούνταν «Η περίοδος των όπλων (1901-1922)» και περιλάμβανε τους χάρτες της εποχής του Μακεδονικού Αγώνα, των Βαλκανικών Πολέμων, και του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόκειται στην πλειοψηφία τους για στρατιωτικούς και πολιτικούς χάρτες, ενώ δεν απουσιάζουν και ενδιαφέρουσες εθνολογικές αναπαραστάσεις της σύνθεσης του πληθυσμού. Τέλος, το τρίτο μέρος επιγραφόταν «Η 'νέα' Ελλάδα (1923-1930)» και ήταν αφιερωμένο στην πρώτη ειρηνική δεκαετία μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας και την ενσωμάτωσή της στον εθνικό κορμό.

Φωτογραφίες από την εκδήλωση

Επιμέλεια έκθεσης: Ιάκωβος Μιχαηλίδης
Κείμενα έκθεσης: Ιάκωβος Μιχαηλίδης

Επιστροφή