Στη Μακεδονία του Μακεδονικού Αγώνα


Για λόγους ιστορικούς και πολιτικούς η ελληνοβουλγαρική σύγκρουση των ετών 1904-1908 αναδείχθηκε στην κατεξοχήν συμβολική συμμετοχή των Μακεδόνων στη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού έθνους. Πράγματι, ο Μακεδονικός Αγώνας είχε όλα τα συστατικά μιας επικής εθνικής περιπέτειας: δραματικές ένοπλες αναμετρήσεις σε βουνά και λαγκάδια, αναβίωση της εξιδανικευμένης κλεφτουργιάς, ήρωες και μάρτυρες. Όμως τις περισσότερες φορές οι περιπέτειες αυτές εξετάζονται μεμονωμένα, εκτός του ιστορικού τους πλαισίου. Με τον τρόπο όμως αυτόν οι επιλογές και οι ενέργειες των ατόμων και των ομάδων παραμένουν είτε απλοϊκά ερμηνευμένες είτε και δυσερμήνευτες.

Σκοπός αυτής της έκθεσης ήταν να παρουσιάσει εποπτικά το ιστορικό πλαίσιο και πεδίο της σύγκρουσης, τη Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώνα. Επρόκειτο για μια παραδοσιακή κοινωνία, που, ενώ αγωνιζόταν να περάσει το κατώφλι του εκσυγχρονισμού, περνούσε από τη δοκιμασία της μεταβατικής διαδικασίας. Οι νέες οικονομικές συνθήκες και οι πολιτικές τους προεκτάσεις κατέλυσαν τις υπάρχουσες κοινωνικές ισορροπίες. Ο εκσυγχρονισμός, ο ρομαντισμός, η εκπαίδευση και η κοινωνική διαμαρτυρία πήραν τη μορφή του ασυμβίβαστου εθνικού πατριωτισμού. Αγρότες, κτηνοτρόφοι, εμπορευόμενοι, υπάλληλοι, κληρικοί και δάσκαλοι έγιναν στρατιώτες σε έναν ακήρυκτο πόλεμο με τελικό διακύβευμα την εθνική συνείδηση.

Εκτίθενταν βιβλία, επιστολικά δελτάρια, εφημερίδες, φωτογραφίες, χάρτες και έντυπα των αρχών του 1900. Στην έκθεση χρησιμοποιήθηκε υλικό και από το Λαογραφικό Μουσείο της Λητής. Η έκθεση εγκαινιάστηκε στις 26 Απριλίου του 2004 και φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα ως και τον Σεπτέμβριο του 2004.

Φωτογραφίες από την εκδήλωση

Επιμέλεια έκθεσης: Βασίλης Κ. Γούναρης
Κείμενα: Βασίλης Κ. Γούναρης
Σχεδιασμός έκθεσης: Δημήτρης Βλάχος
Χορηγός: Τράπεζα ΩΜΕΓΑ

Επιστροφή