Το Κέντρο Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης αποτελεί οργανικό μέρος του Ιδρύματος. Σκοπό έχει την επιστημονική μελέτη και τεκμηρίωση της νεότερης ιστορίας και ταυτότητας της Μακεδονίας και ιδιαίτερα του Μακεδονικού Αγώνα.

Εποπτεύεται από Επιστημονική Επιτροπή που την αποτελούν οι

• Ιωάννης Χασιώτης, Ομότιμος Kαθηγητής Ιστορίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
• Ιωάννης Κολιόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας Νεοτέρων Χρόνων Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
• Ευάγγελος Κωφός, Δρ. Ιστορίας, Επιστημονικός Σύμβουλος-Βαλκάνια, τ. Εμπειρογνώμων Πρεσβευτής-Βαλκάνια
• Βασίλης Γούναρης, Καθηγητής Ιστορίας Νεοτέρων Χρόνων Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
• Ιάκωβος Μιχαηλίδης, Επίκουρος καθηγητής Ιστορίας Νεοτέρων Χρόνων Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
• Βλάσης Βλασίδης, Επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας και ΜΜΕ, Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Το ΚΕΜΙΤ έχει συγκροτήσει εξειδικευμένη βιβλιοθήκη, ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, συγκεντρώνει και επεξεργάζεται αρχειακό υλικό, εκδίδει επιστημονικές μελέτες, οργανώνει επιστημονικές ημερίδες και συνέδρια, παρέχει στοιχεία και πληροφορίες σε ενδιαφερόμενους και εν γένει προωθεί σε επιστημονική βάση τους σκοπούς του Ιδρύματος με κάθε πρόσφορο μέσο.

Βασική προτεραιότητα του Μουσείου είναι η άμεση εξυπηρέτηση επισκεπτών και ερευνητών. Η βιβλιοθήκη και το αρχείο είναι ανοιχτά καθημερινά για το κοινό. Για την αρχειακή έρευνα και την αναπαραγωγή υλικού, φωτογραφικού ή έντυπου απαιτείται η υποβολή αίτησης. Για το αρχειακό υλικό υπάρχουν επιπρόσθετοι περιορισμοί αναλόγως της αρχειακής μονάδας. Η βιβλιοθήκη δεν είναι δανειστική.