Χριστιανόπουλος, Ντίνος, Ανθολογία Μακεδόνων ποιητών 1860-1913, Θεσσαλονίκη, εκδόσεις εντευκτηρίου, 2001

Μια προσπάθεια για να καλυφθεί το βιβλιογραφικό κενό και να διευρυνθούν οι γνώσεις μας για την ποίηση στη Μακεδονία κατά τις τελευταίες έξι δεκαετίες της τουρκοκρατίας.

Ο συγγραφέας διακρίνει, με βάση τα στοιχεία που συγκέντρωσε:

- Δώδεκα ποιητές της Θεσσαλονίκης, από το 1873-1913, τους οποίους χαρακτηρίζει αρκετά αδύναμους ποιητές, που απλώς μιμήθηκαν με επαρχιακή μακαριότητα τα ξεθυμασμένα πρότυπα της παλιάς Αθηναϊκής σχολής και οι οποίοι, όταν ήλθε η ώρα του μακεδονικού αγώνα, παρόλο που συγκινήθηκαν και δραστηριοποιήθηκαν, δεν μπόρεσαν να φανούν αντάξιοί του.

- Άλλους επτά ποιητές από την Αχρίδα, τον Όλυμπο, την Καβάλα, το Μοναστήρι, την Καστοριά και την Κοζάνη, οι οποίοι τύπωσαν ποιητική συλλογή, μερικοί από τους οποίους ξεχωρίζουν για την ποιότητά τους, ενώ άλλοι είναι του ίδιου επιπέδου με τους Θεσσαλονικείς.

- Άλλους ένδεκα ποιητές, που μπορεί να μην εξέδωσαν ποιητική συλλογή, αλλά δημοσίευσαν ποιήματά τους σε διάφορα έντυπα, κυρίως της Θεσσαλονίκης, ή γνωστούς γενικότερα στις πόλεις τους.

Ακολουθώντας περίπου χρονολογική σειρά με βάση την εμφάνιση ή την πρώτη έκδοση καθενός ο επιμελητής ανθολογεί και μαζί δίνει όσα βιογραφικά και άλλα στοιχεία για την ποιητική τους παρουσία και παραγωγή συγκέντρωσε, καθώς και δείγματα του έργου τους τους ποιητές Χαρίτωνα Γρ. Παπουλιά, Αριστείδη Ν. Αυξεντιάδη, Γεώργιο Χ. Παπουλιά, Μαρίνο Κουτούβαλη, Μαρία Οθωναίου, Γεώργιο Ν. Παπανικολάου, Χρ. Γ. Γουγούση, Αγλαΐα Ν. Σχινά, Μιχ. Θ. Γεωργιάδη, Αλέξανδρο Σάλτα, Κωστή Ι. Σταματόπουλο, Γεώργιο Κ. Χαλκιά, Αιμίλιο Ελευθεριάδη από τους Θεσσαλονικείς, από την Αχρίδα τον Γρηγόριο Σταυρίδη, από τον Όλυμπο τον Γεώργιο Ρ. Παπά Γεωργίου, τον Ιωάννη Κωνσταντινίδη από την Καβάλα, τον Αμπεντίν πασά Ντίνο από τη Βέροια, τον Γεώργιο Μοσχόπουλο από τα Σκόπια, τον Γ.Θ. Σαγιαξής και τον Πέτρο Ν. Κυριαζή από το Μοναστήρι επίσης, τον Θ.Κ. Παπαθωμά από την Καστοριά, τον Ιωάννη Γ. Αντωνιάδη από το Βελβενδό, τον Αθανάσιο Ε. Διάφα από την Κοζάνη.

Κάθε αναφορά σε ποιητή και στο έργο του συνοδεύεται από τη σχετική βιβλιογραφία.

Καταλήγοντας εκτιμά πως "ανάλογα με την πνευματική νέκρα που βρήκαν και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, άνοιξαν ταυτόχρονα έναν δρόμο. Η παράδοση συνεχίστηκε κούτσα κούτσα, αλλά ο δρόμος, μετά το 1930, οδήγησε στη σημερινή θαυμαστή πραγματικότητα. (…) Η προσφορά τους έγινε σε χαλεπούς καιρούς και μάλιστα από το υστέρημά τους".