
Βιβλιογραφία για τη Μακεδονία Βιβλιογραφία για τη Μακεδονία
Hugh Poulton, Who are the Macedonians?, Bloomington and Indianapolis, Indiana University Press, 1995
Πρόκειται για μια επισκόπηση της ιστορίας της Μακεδονίας και των ανταγωνιζόμενων διεκδικήσεων των γειτονικών λαών και κρατών στο πέρασμα των αιώνων. Δίνει περισσότερη βαρύτητα στις μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εξελίξεις και γεγονότα, ακριβώς επειδή αυτά επηρεάζουν περισσότερο τις εξελίξεις τη δεκαετία του 1990 και εξής. Αναζητά την προβληματική της ελληνικής αντίδρασης στο ζήτημα της Μακεδονίας στην από αιώνων εχθρότητα των Ελλήνων έναντι των Σλάβων από τη στιγμή που οι τελευταίοι εμφανίστηκαν στη Βαλκανική, αλλά δεν λησμονεί την αντιπαράθεση και τις διεκδικήσεις μεταξύ Σέρβων και Βουλγάρων για το μακεδονικό λαό, το όνομα της Μακεδονίας κτλ.
Χρησιμοποιεί τον όρο Μακεδονία και Μακεδόνες με τη γεωγραφική, την εθνοτική και την εθνική/πολιτική έννοια του όρου, αν και ως επί το πλείστον χρησιμοποιεί τον όρο για να αναφερθεί στους κατοίκους του νέου κράτους που ως σήμερα ακόμη είναι αναγνωρίσιμο με τον όρο Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία. Ασχολείται με την ταυτότητα των ομάδων, των εθνικών ομάδων, των μειονοτήτων και των εθνών, καθώς και με το σύγχρονο πολιτικό φαινόμενο του εθνικισμού στη Μακεδονία.
Στα εννέα κεφάλαια του βιβλίου περιδιαβαίνει στην ιστορία της Μακεδονίας και των Μακεδόνων ξεκινώντας από τα όρια της προϊστορίας και την άφιξη των πρώτων ινδοευρωπαϊκών (ελληνικών) φύλων στη Βαλκανική, για να περάσει στην κλασική εποχή, τα χρόνια του Φιλίππου Β' και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τη ρωμαιοκρατία, την εμφάνιση των Βλάχων, των Σλάβων και των Αλβανών στη Βαλκανική κατά τα υστερορωμαϊκά/μεσαιωνικά/βυζαντινά χρόνια, των Εβραίων και των Ρομ, να φτάσει στα πρόθυρα της οθωμανικής περιόδου, οπότε εντοπίζει τα πρώτα σπέρματα αντιπαράθεσης, καθώς, όπως λέει, η Μακεδονία στο πέρασμα των αιώνων έγινε διαδοχικά η περιφέρεια ενός δυναμικού ελληνικού κόσμου, το επίκεντρο του κράτους του Φιλίππου και του Αλέξανδρου, το όριο μεταξύ Λατίνων - Ελλήνων, το πέρασμα για τις μυριάδες ορδές που εισέβαλαν από το βορρά, αναπόσπαστο τμήμα των βασιλείων της Βουλγαρίας και της Σερβίας, η ασταθής και διαρκώς μεταβαλλόμενη ακριτική περιοχή του Βυζαντίου.
Εξετάζει ακολούθως το ζήτημα της αφύπνισης και της ανόδου των εθνικισμών των λαών που κατοικούσαν στη Βαλκανική και ειδικότερα στη Μακεδονία υπό την οθωμανική διοίκηση από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ού, την οθωμανική αντίδραση στη διαδικασία και τον αγώνα για τη Μακεδονία.
Χαρακτηρίζει τα μεσοπολεμικά χρόνια "της βίας και της καταστολής", εξετάζει την πολιτική της Αλβανίας, της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας στο ζήτημα των μειονοτήτων, κυρίως όμως των Μακεδόνων, καθώς και τη σημασία της κομμουνιστικής ιδεολογίας και της παρέμβασης της Κομιντέρν στο μακεδονικό.
Ακολούθως παρουσιάζει τις εξελίξεις κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον ελληνικό εμφύλιο στη Μακεδονία του Πιρίν, του Βαρδάρη και του Αιγαίου, τα δικαιώματα που παραχωρήθηκαν στους σλαβόφωνους της ελληνικής Μακεδονίας από τους αντάρτες στις περιοχές ελέγχου τους, την πολιτική του Τίτο στο Μακεδονικό και την ανακήρυξη της Μακεδονίας ως ομόσπονδου κρατιδίου στην Ομοσπονδιακή Γιουγκοσλαβία, οπότε οι Μακεδόνες μετατράπηκαν στην πλειοψηφία ενός κρατικού σχηματισμού. Εκθέτει τη διαδικασία της εθνογένεσης, τη διαμόρφωση της γλώσσας, τις σχέσεις με τις άλλες εθνικές ομάδες στο πλαίσιο του ομόσπονδου γιουγκοσλαβικού κρατιδίου, ζητήματα εκπαίδευσης και πολιτισμού, αναφέρεται στον αλβανικό εθνικισμό, σε ζητήματα θρησκειών κτλ., μέχρι τα γεγονότα που οδήγησαν στη σταδιακή διάλυση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας και στην επίσπευση της διακήρυξης ανεξαρτησίας του κράτους της ΠΓΔΜ.
Αφού εξετάσει τη θέση των Μακεδόνων ως μειονοτήτων στα γειτονικά βαλκανικά κράτη, στην Αλβανία, στη Βουλγαρία, στην Ελλάδα, και τις πολιτικές που εφάρμοσαν τα κράτη αυτά για τις μακεδονικές μειονότητες που ζούσαν στα όριά τους, φτάνει στις εξελίξεις στο ανεξάρτητο κράτος που ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1990, στην έκρηξη του εθνικισμού κυρίως μέσα από την αντιπαράθεση με την Ελλάδα για το όνομα, στην απειλή που συνιστούσε τότε ο σερβικός εθνικισμός στο πλαίσιο της διάλυσης της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας, σε πολιτικά και οικονομικά ζητήματα του νέου κράτους, στις διεθνείς του σχέσεις, σε ζητήματα μειονοτήτων στο κράτος, κυρίως το ζήτημα με τους Αλβανούς και τους Ρομ.
Τελευταία ενημέρωση: 03/04/2009 10:29
