Χρήστος Δ. Καρδαράς, Η βουλγαρική προπαγάνδα στη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία. Βουλγαρική λέσχη Θεσσαλονίκης (1941-1944), Αθήνα, Επικαιρότητα, 1997

Επιχειρεί να καλύψει το βιβλιογραφικό κενό για τη βουλγαρική κατοχή και την προπαγάνδα στο χώρο της Μακεδονίας και της Δυτικής Θράκης την περίοδο 1941-1944. Στην ουσία το θέμα παρουσιάζεται στις δύο εκδοχές του: τη βουλγαρική κατοχή στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και τις δραστηριότητες της βουλγαρικής προπαγάνδας στη Δυτική Μακεδονία. Με βάση ανέκδοτο ως τότε αρχειακό υλικό από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επιχειρεί τη μελέτη των άγνωστων πτυχών της δράσης της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης, ιδρύματος που αποτέλεσε το κέντρο της βουλγαρικής προπαγάνδας στη γερμανοκρατούμενη Μακεδονία τη συγκεκριμένη περίοδο.

Αφού δώσει συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1941-1944, κυρίως με επίκεντρο του ενδιαφέροντος την ανάπτυξη της βουλγαρικής προπαγάνδας στην κατεχόμενη Μακεδονία, παρουσιάζει την ίδρυση και τη λειτουργία της Βουλγαρικής Λέσχης στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1941, το καταστατικό της, τους σκοπούς και τα μέσα που χρησιμοποίησε για την επίτευξή τους, τα μέλη της και τα ωφελήματα που αυτά απολάμβαναν, βασικούς πρωταγωνιστές της δράσης της, τις σχέσεις της Λέσχης με τους Γερμανούς κυρίαρχους κατακτητές, τη δράση όσο αναλυτικά επιτρέπουν οι πηγές ανά έτος, μέχρι τη διάλυσή της στις αρχές Σεπτεμβρίου 1944.

Παρακολουθεί την αύξηση του αριθμού των μελών της Λέσχης, την εκκλησιαστική της δραστηριότητα (ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της ήταν η οικειοποίηση ενός τουλάχιστον από τους ναούς της Θεσσαλονίκης, δήθεν για τις ανάγκες των βουλγαρόφρονων της πόλης αλλά κυρίως για να μπορεί να επιδεικνύει στα μέλη της τη δύναμή της), την εκπαιδευτική και κοινωνική δράση της (σχολεία, θεατρικές παραστάσεις και χορωδίες, εφημερίδες, ίδρυση νοσοκομείου και οικοτροφείου), τη διανομή τροφίμων στους βουλγαρόφρονες από το δύσκολο χειμώνα του 1941-42 μέχρι περίπου τα μέσα του 1943, τη δράση της Λέσχης εκτός Θεσσαλονίκης, στη Φλώρινα, την Έδεσσα, τα Γιαννιτσά, κατά κύριο λόγο στη Δυτική Μακεδονία, άλλες προπαγανδιστικές ενέργειες στις οποίες προέβη, τη στάση των ελληνικών κατοχικών αρχών, οι οποίες πολύ νωρίς είχαν αντιληφθεί τους κινδύνους που εγκυμονούσε η ίδρυση και λειτουργία της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης και τα μέτρα που πρότειναν για την άμεση αντιμετώπιση της βουλγαρικής προπαγάνδας, σε συνεργασία με τις γερμανικές αρχές κατοχής.

Παρότι στο καταστατικό της αναφερόταν πως στόχος της λειτουργίας της ήταν η "ηθική, εκπολιτιστική και εκπαιδευτική ανάπτυξη των μελών της", στην πραγματικότητα απέβλεπε στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων, ώστε μετά τη λήξη του πολέμου να μπορέσει η Βουλγαρία να προσαρτήσει τη Μακεδονία. Παρά την τεράστια δαπάνη στην οποία υποβλήθηκε κατά την τετραετή δράση της και τα ποικίλα αγαθά, υλικά και ηθικά, που χρησιμοποίησε, δεν κατόρθωσε να υλοποιήσει τους στόχους της και να προσεταιριστεί στη βουλγαρική ιδέα σημαντικό αριθμό ατόμων.

Με ευρετήριο ονομάτων και παράρτημα εγγράφων, όπου και το καταστατικό της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης.