Βιβλιογραφία για τη Μακεδονία Βιβλιογραφία για τη Μακεδονία

Dionyssia Missiou, «The importance of Macedonia during the Byzantine era», σ. 102-110

Προσπαθεί να εξηγήσει τη σημασία της Μακεδονίας για την αυτοκρατορία ανιχνεύοντας ουσιαστικά την παράδοση του Μεγαλέξανδρου στο Βυζάντιο. Στην περίοδο των Παλαιολόγων, όταν η αυτοκρατορία διέτρεχε σημαντικότατο κίνδυνο, όλες οι ελπίδες είχαν κρεμαστεί στη Μακεδονία και στους Μακεδόνες και η δημοφιλία που γνώριζε το Έπος του Μεγαλέξανδρου, που πόρρω απέχει από την ιστορική αλήθεια και είναι φορτωμένο με υπερβολές της λαϊκής φαντασίας, αποδεικνύει πόσο βαθιά ριζωμένη ήταν η πίστη πως οι Μακεδόνες θα έσωζαν την αυτοκρατορία από τους εχθρούς εισβολείς. Ήταν τόσο εκτεταμένη και βαθιά αυτή η πίστη που από τη μια παραδίδεται πως ακόμη και οι Τούρκοι, ο πλέον επίφοβος εχθρός, είχαν φτάσει να πιστεύουν πως αν καταλάμβαναν τη Μακεδονία θα επιτύγχαναν τεράστια και σημαδιακή νίκη και από την άλλη σε χειρόγραφο στη Βενετία διασώζεται παράστασή του Μεγαλέξανδρου με τη στολή του βυζαντινού αυτοκράτορα, την κορόνα και τα εμβλήματά του, με την επιγραφή πως βασιλεύει στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού. Η αναφορά στους Μακεδόνες του Αλέξανδρου και η ταύτιση των πολιτών της αυτοκρατορίας με τους Έλληνες της αρχαιότητας, τόσο εμφανής στις πηγές, ήταν κάτι παραπάνω από ένα σχήμα λόγου κατασκευασμένο από κάποιον αρχαιολάτρη. Ήταν μάλλον μια ακλόνητη πεποίθηση, επιχείρημα. Ωστόσο, αν και η ταύτιση με τους Έλληνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν εύκολη και δεδομένη ως δείγμα της συνέχειας μεταξύ των Ελλήνων και του Βυζαντίου, δεν ήταν εύκολη η αναβίωση του ονόματος και του όρου Έλληνες. Ο όρος δεν χρησιμοποιήθηκε ευρέως παρά μόνο μεταξύ των λογίων και των ανθρώπων των γραμμάτων, αν και υπάρχουν δείγματα ότι πέρασε και στη λαϊκή ποίηση. Ήταν πάντα η Μακεδονία ο θεματοφύλακας του ελληνισμού και έτσι θεωρήθηκε και στην περίοδο του Βυζαντίου, οπότε απέκτησε επιπλέον βάρος λόγω ιδεολογίας. Έγινε τότε η Μακεδονία παράγοντας συνέχειας του ελληνισμού, γέφυρα ανάμεσα στην αρχαία και τη σύγχρονη Ελλάδα.

Τελευταία ενημέρωση: 03/04/2009 10:29