Μονή Ιβήρων

Η μονή Ιβήρων είναι χτισμένη σε μια κοιλάδα κοντά στη θάλασσα. Απέχει δέκα λεπτά με το πουλμανάκι από τις Καρυές. Η διαδρομή από τις Καρυές έως την Ιβήρων είναι η πιο πολυσύχναστη, διότι ο δρόμος αυτός εξυπηρετεί πολλά κελλιά μοναχών.

Η μονή ιδρύθηκε στα τέλη του 10^ου αι. από τον Ιωάννη Τορνικίπο, ακόλουθο του Δαβίδ του ηγεμόνα της Ιβηρίας στην περιοχή της σημερινής Γεωργίας. Γνώρισε μεγάλη ακμή τον 16^ο αι. οπότε και συμπληρώθηκε με μνημειακά κτίρια και λαμπρές τοιχογραφίες.

Πρόκειται για ένα μεγάλο κτιριακό συγκρότημα, παραδοσιακής αθωνίτικης αρχιτεκτονικής με ευρύχωρη αυλή. Όπως σε όλες τις μεγάλες μονές του Αγίου Ορους στο κέντρο της αυλής δεσπόζουν το καθολικό και απέναντί του η Τράπεζα. Το καθολικό, που είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, χτίστηκε το 1513 σύμφωνα με το αθωνικό αρχιτεκτονικό τυπικό. Τοιχογραφήθηκε σε διάφορες φάσεις από τον 16^ο μέχρι τον 19^ο αι. Το τέμπλο της είναι έργο του 18^ου αι. Η τράπεζα στεγάζεται σε ξεχωριστό κτίριο στην αυλή ακριβώς απέναντι από την είσοδο του καθολικού. Πάνω από την είσοδο της τράπεζας είναι κτισμένο το κωδωνοστάσιο της μονής.

Εντός της μονής υπάρχουν 16 παρεκκλήσια. Δυο από αυτά, των Αγίων Αρχαγγέλων και του Αγίου Νικολάου βρίσκονται στον εσωνάρθηκα του καθολικού. Όμως το καύχημα της μονής αυτής είναι η Παναγία η Πορταίτισσα, μια θαυματουργή εικόνα, η οποία σύμφωνα με την παράδοση ήλθε μόνη της από τη θάλασσα. Φυλάσσεται σε ξεχωριστό παρεκκλήσι κοντά στην είσοδο της μονής γι αυτό και πήρε την ονομασία Πορταίτισσα.

Στο σκευοφυλάκιο της μονής φυλάσσονται χρυσά και αργυρά λειτουργικά σκεύη, ιερατικές στολές και είδη ρωσικής καλλιτεχνίας. Η βιβλιοθήκη φιλοξενεί περισσότερους από 2000 κώδικες, 15 περγαμηνούς κώδικες και ειλητάρια, 100 χειρόγραφα και 15000 έντυπα βιβλία, πολλά σημαντικά αυτοκρατορικά και πατριαρχικά συγγίλια.

Καταλαμβάνει την τρίτη θέση στην ιεραρχία των αγιορείτικων μονών και κατοικείται από 62 μοναχούς (2001).