Μονή Κωνσταμονίτου

Η μονή Κωνσταμονίτου είναι κτισμένη σε μια δασωμένη χαράδρα σε υψόμετρο 200 μ. σε απόσταση 50 λεπτά από τον αρσανά της. Είναι αθέατη από την ακτή. Η ίδρυση της μονής δεν μπορεί να τοποθετηθεί με ακρίβεια. Πάντως άρχισε να αναφέρεται σε κείμενα του 11^ου αι. Άκμασε κατά τους ύστερους βυζαντινούς χρόνους λόγω της οικονομικής βοήθειας που δεχόταν από Βυζαντινούς αυτοκράτορες και Σέρβους πρίγκηπες. Τον 16^ο αι. κάηκε από πυρκαγιά και έκτοτε απέμεινε στην αφάνεια μέχρι τις αρχές του 19^ου αι., οπότε και άρχισε να ανακάμπτει χάρη σε μια δωρεά της Βασιλικής Κονταξή, συζύγου του Αλή πασά.

Το καθολικό είναι αφιερωμένο στον Άγιο Στέφανο τον Πρωτομάρτυρα. Κτίστηκε το 1867 με χρήματα που μάζεψαν οι μοναχοί Συμεών από τα Στάγειρα και ο Ιωσήφ ο Ξηροποταμίτης, στη θέση παλαιότερου ναού και ακολουθεί το τυπικό των αθωνικών καθολικών. Το κύριο υλικό κατασκευής είναι το αγιορείτικο μάρμαρο. Είναι εικονογραφημένη μόνο η κόγχη του ιερού και οι δυο πεσσοί δεξιά και αριστερά της κόγχης. Μέσα στο καθολικό φυλάσσονται οι θαυματουργές εικόνες του Αγίου Στεφάνου και της Παναγίας Αντιφωνήτριας.

Η τράπεζα βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το καθολικό, είναι μικρή και χωρίς εικονογράφηση. Εντός της μονής βρίσκονται τα παρεκκλήσια της Παναγίας, του Αγίου Κωνσταντίνου, των Αγίων μαρτύρων και του Αγίου Νικολάου. Γύρω από τη μονή υπάρχουν παρεκκλήσια αφιερωμένα στους Αρχαγγέλους, στην Αγία τριάδα, στην Παναγούδα, και στον Άγιο Αντώνιο και στον Άγιο Νικόλαο. Στη βιβλιοθήκη της μονής φυλάσσονται 100 κώδικες.

Η μονή κατατάσσεται εικοστή στην ιεραρχία των αγιορείτικων μονών και κατοικείται από 38 μοναχούς. Τα εξαρτήματα της μονής είναι το αντιπροσωπείο στις Καρυές και δυο καθίσματα κοντά στη μονή.