Δυτική Μακεδονία

Στη δυτική Μακεδονία η αμπελοοινική περιοχή εκτείνεται ανάμεσα στις λίμνες Πετρών και Βεγορίτιδα και καταλαμβάνει έκταση 5.500 περίπου στρέμματα αμπελώνων. Το κλίμα είναι σχεδόν ηπειρωτικό, με χαμηλές θερμοκρασίες και σημαντικές χιονοπτώσεις το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι πνέουν συχνά βόρειοι άνεμοι. Καλλιεργείται κυρίως η ποικιλία ξινόμαυρο και σε μικρές εκτάσεις οι λευκές ποικιλίες Ροδίτης, Chardonnay και Sauvignon και οι ερυθρές Merlot και Syrah. Τα σημαντικότερα οινοποιεία είναι της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Αμυνταίου που βρίσκεται μέσα στο Αμύνταιο και εκείνο της νέας εταιρίας Βεγορίτις ΑΕ, που βρίσκεται στο χωριό Άγιος Παντελεήμονας.

Στο πρώτο οινοποιείο οι επισκέπτες αρχικά έχουν μια πρώτη ενημέρωση για την ιστορία της οινοποιίας και της ΕΑΣ στο Αμύνταιο, ξεναγούνται στις εγκαταστάσεις του οινοποιείου, τόσο στο χώρο της παραγωγικής διαδικασίας όσο και στο χώρο παλαίωσης κρασιών στην κάβα του οινοποιείου και ακολούθως μπορούν να δοκιμάσουν τα κρασιά της Ένωσης με την καθοδήγηση οινολόγου. Το οινοποιείο παράγει επιτραπέζιους λευκούς (Αμύντας Blanc de Noir), ροζέ ξηρό (Αμύντας ροζέ) και κόκκινους (Αμύντας Ερυθρός) και Ο.Π.Α.Π. οίνους (Επιλεγμένοι Αμπελώνες, Ερυθρός Οίνος και Ροζέ Οίνος), καθώς και αφρώδεις (Λευκός Αφρώδης Οίνος και ΟΠΑΠ Λευκός Αφρώδης Οίνος).

Το οινοποιείο της εταιρείας Βεγορίτις που λειτουργεί από το 1997 βρίσκεται στον Άγιο Παντελεήμονα. Οι επισκέπτες αρχικά ξεναγούνται στον αμπελώνα που βρίσκεται στον περιβάλλοντα χώρο του οινοποιείου όχι μόνο για παραγωγικούς σκοπούς, αλλά και για την ενημέρωση των επισκεπτών σχετικά με την αμπελοκαλλιέργεια στην περιοχή. Στη συνέχεια ξεναγούνται στο ίδιο το οινοποιείο (από τη σταφυλοδόχο μέχρι τα βαρέλια παλαίωσης και την εμφιάλωση). Στο τέλος μπορούν να δοκιμάσουν τα κρασιά του οινοποιείου Chardonnay, Sauvignon Blanc, Bella Toumba, Bella Rossa και Ροζέ Αμυνταίου, που παράγονται από σταφύλια που προέρχονται από τον ιδιόκτητο αμπελώνα Ντρούμο, ο οποίος καλλιεργείται με βιολογικό τρόπο, και από αμπελοκαλλιεργητές του Αγίου Παντελεήμονα.

Παρά το βαρύ χειμώνα και την έλλειψη πεδινών εδαφών, τόσο στο Βελβεντό, όσο και στη Σιάτιστα υπάρχουν οινοπαραγωγοί, οι οποίοι συνδυάζοντας την παράδοση με τις σύγχρονες μεθόδους κατορθώνουν να παράγουν κρασί και τσίπουρο υψηλού επιπέδου.

Η Σιάτιστα αποτελούσε οινοπαραγωγική περιοχή με μεγάλη ιστορία μέχρι τη δεκαετία του 1920, οπότε τα αμπέλια καταστράφηκαν από τη φυλλοξήρα. Τα τελευταία χρόνια με την παρακμή της γουνοποιίας, κάποιοι άρχισαν να στρέφονται στην αμπελοκαλλιέργεια και να παράγουν και πάλι σε μικρή κλίμακα τον τοπικό ερυθρό ξηρό κρασί, το λιαστό κρασί της Σιάτιστας και το παραδοσιακό τσίπουρο. Όλοι οι παραγωγοί παράγουν και διακινούν απευθείας από τα κατώγια των σπιτιών τους τα προϊόντα τους. Η ζήτηση που παρουσιάζει κυρίως ο τοπικός ερυθρός οίνος και το λιαστό κρασί έχει αυξήσει θεαματικά τις καλλιεργούμενες εκτάσεις στις περιοχές Δερβένη, Αργυρά, Γιάγκωβη, Τζάγκενα, οι οποίες το 2002 έφθασαν τα 3000 στρέμματα. Στις περιοχές αυτές καλλιεργούνται κυρίως ένας κλώνος του ξινόμαυρου, μοσχόμαυρο, χοντρόμαυρο, κρουστάλια, σκλήθρα και σε μικρότερη έκταση merlot και cabernet chauvignon.

Τον Αύγουστο του 2001 δημιουργήθηκε ένα νέο οινοποιείο, των Τιούκαλια, Γκλιάνα και Κατσίρη σε μικρή απόσταση από την Εγνατία οδό, στο δρόμο για το χωριό Μικρόκαστρο. Το νέο οινοποιείο είναι ανοιχτό στο κοινό καθημερινά ύστερα από τηλεφωνική συνεννόηση (04650 21049). Ο επισκέπτης θα ακούσει πρώτα λίγα στοιχεία για την -ιδιαίτερη- ιστορία του κρασιού στη Σιάτιστα και τις προσπάθειες που γίνονται για την αναβίωσή της. Κατόπιν θα ξεναγηθεί στον αμπελώνα και στους χώρους του οινοποιείου. Τέλος έχει τη δυνατότητα να δοκιμάσει και να αγοράσει τον Αειφόρο Αργυρό, οίνο ερυθρό ξηρό επιτραπέζιο, ο οποίος παράγεται με βιολογική καλλιέργεια από 80% ξινόμαυρο και 20% από άλλες ποικιλίες.

Στο Βελβεντό η αμπελοκαλλιέργεια έχει μακρόχρονη παράδοση. Τον προηγούμενο αιώνα, ήταν μία από τις κύριες καλλιέργειες της περιοχής και κάλυπτε έκταση περίπου 2600 στρέμματα. Σήμερα καλλιεργούνται περίπου 1000 στρέμματα με αμπέλια. Την τοπική παράδοση μπορεί να γνωρίσει ο επισκέπτης στο οινοποιείο της οικογένειας Βογιατζή, όπου μπορεί να περιηγηθεί στον αμπελώνα και στο ίδιο το οινοποιείο και να δοκιμάσει τα κρασιά Βογιατζή υψηλής ποιότητας και περιορισμένης παραγωγής. Παράγονται Λευκός ξηρός, Τοπικός οίνος Βελβεντού από Chardonnay, Ροδίτη και Μπατίκι, Ροζέ ξηρός, Τοπικός οίνος Βελβεντού από Ξινόμαυρο και Μοσχομαύρο και Ερυθρός ξηρός, Τοπικός οίνος Βελβεντού από Ξινόμαυρο, Merlot, Cabernet Sauvignon.

Κεντρική Μακεδονία

Η περιοχή της Νάουσας είναι η πιο γνωστή οινοποιητική περιοχή της χώρας, διότι εκεί καλλιεργείται το ξινόμαυρο σταφύλι. Από την οινοποίηση των σταφυλιών του παράγεται ένα κρασί με βαθύ κόκκινο χρώμα και χαρακτηριστικό άρωμα φρούτων που εξελίσσεται σ' ένα πλούσιο μπουκέτο κατά τον ένα χρόνο παλαίωσης του κρασιού σε δρύινα βαρέλια. Τότε μαλακώνουν και οι τανίνες που του χαρίζουν καλή δομή και πλούτο. Από το 1971 το ερυθρό, ξηρό κρασί ΝΑΟΥΣΑ, ένα από τα πιο κλασικά ερυθρά της χώρας μας, ανήκει στην κατηγορία των κρασιών Ονομασίας Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας.

Καλλιεργείται στους αμπελώνες των νοτιοανατολικών πλαγιών του Βερμίου, σε υψόμετρο που αρχίζει από τα 150 και φτάνει τα 350 μέτρα, οι οποίοι προφυλάσσονται από τους ψυχρούς βόρειους ανέμους και επωφελούνται από τις ακτίνες του μεσημεριανού ήλιου.

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να επισκεφθεί τα τοπικά οινοποιεία, να ξεναγηθεί σε αυτά, να μάθει την ιστορία του κρασιού, να δοκιμάσει τα τοπικά κρασιά και το τσίπουρο και να αγοράσει κρασί από τους ίδιους τους παραγωγούς.

Φθάνοντας στην περιοχή της Νάουσας από τη Βέροια διασχίζουμε με τη σειρά τους αμπελώνες Τριλόφου, Φυτειάς, Στενημάχου. Στην είσοδο της Στενημάχου υπάρχει το οινοποιείο του Μπουτάρη, ανοιχτό στις επισκέψεις του κοινού. Εκεί ο επισκέπτης ξεναγείται στις ειδικά διαμορφωμένες παραγωγικές εγκαταστάσεις του οινοποιείου και γνωρίζει την παραγωγική διαδικασία οινοποίησης, στην συνέχεια παρακολουθεί μία ειδική παρουσίαση με πολυμέσα για την ιστορία του κρασιού έτσι όπως είναι συνδεδεμένη με την περιοχή. Στην συνέχεια έχει τη δυνατότητα να ξεναγηθεί στους αμπελώνες της περιοχής, να δοκιμάσει διάφορα κρασιά ακόμη και από παλαιότερες εσοδείες και να αγοράσει βιβλία και αντικείμενα για το κρασί.

Λίγο πιο κάτω στη διασταύρωση για την πόλη της Νάουσας βρίσκουμε το οινοποιείο του Τσάνταλη, το οποίο όμως δεν είναι ανοιχτό στο κοινό.

Ανεβαίνοντας στη Νάουσα, ακριβώς στην είσοδό της βρίσκεται το παραδοσιακό οικογενειακό οινοποιείο Δαλαμάρα, που παράγει κυρίως το κόκκινο κρασί Νάουσα και το λευκό Δαλαμάρα από πρεκνιάρικο, «του γιατρού» και άλλες γηγεγείς ποικιλίες. Οι επισκέπτες διαδοχικά πληροφορούνται για την ιστορία της οικογένειας των Δαλαμάρα, βλέπουν τα παραδοσιακά αντικείμενα καλλιέργειας αμπελιού και οινοποιίας, επισκέπτονται το αμπέλι και το σύγχρονο οινοποιείο. Μετά οδηγούνται στην αίθουσα γευσιγνωσίας, όπου δοκιμάζουν τα κρασιά του οινοποιείου με τη συνοδεία τοπικών μεζέδων και εδεσμάτων.

Συνεχίζοντας το δρόμο προς τη Νάουσα., ακριβώς στην είσοδο της πόλης βρίσκεται η διασταύρωση για τον Κοπανό, ή τη Μαρίνα και το Γιαννακοχώρι. Αν ακολουθήσουμε την πρώτη κατεύθυνση, δυο χλμ. μετά στην περιοχή Μαντέμι βρίσκεται το οινοποιείο του Κτήματος Διαμαντάκου. Στον αμπελώνα Διαμαντάκου, καλλιεργούνται οι ποικιλίες Ξινόμαυρο, Ροδίτης, Merlot, Cabernet και στο οινοποιείο που είναι επισκέψιμο όλο το χρόνο παράγονται κόκκινα και άσπρα κρασιά. Επίσης στο χώρο του οινοποιείου βρίσκεται αποστακτήριο που παράγει το παραδοσιακό τσίπουρο.

Αν ακολουθήσουμε το δρόμο για τη Μαρίνα και το Γιαννακοχώρι, τέσσερα χλμ. μετά, στην περιοχή Στράντζα βρίσκεται το Κτήμα Χρυσοχόου. Στο οινοποιείο παράγονται κρασιά από σταφύλια του ιδιόκτητου αμπελώνα. Εκτός από το ξινόμαυρο παράγονται κρασιά όπως Sauvignon Blanc, Chardonnay,Ugni Blanc και από μια γηγενή ποικιλία σταφυλιών το πρεκνάδι, παράγεται το πρεκνιάρικο. Η διαδρομή επίσκεψης του οινοποιείου ξεκινάει από τον διαμορφωμένο περιβάλλοντα χώρο του οινοποιείου και συνεχίζεται στις παραγωγικές του εγκαταστάσεις, όπου γνωρίζει την διαδικασία οινοποίησης και στη συνέχεια οδηγείται στο χώρο γευσιγνωσίας και φιλοξενίας

Πολύ κοντά βρίσκεται και το Κτήμα Φουντή, ένα νεότευκτο οινοποιείο που παράγει τα κόκκινα «Κτήμα Φουντή» και «Ναουσαία», λευκό και fume. Το Κτήμα Φουντή είναι επισκέψιμο από το κοινό. Η ξενάγηση των επισκεπτών ξεκινάει από τον διαμορφωμένο περιβάλλοντα χώρο του οινοποιείου και συνεχίζεται στους παραγωγικούς χώρους. Ο επισκέπτης περνάει από τις δεξαμενές οινοποίησης, το εμφιαλωτήριο και τη κάβα παλαίωσης των κρασιών. Έχει δημιουργηθεί χώρος οινογευστικών δοκιμών, όπου ο επισκέπτης μπορεί να δοκιμάσει τα κρασιά.

Από εκεί ο επισκέπτης φθάνει στο χωριό Μαρίνα και από εκεί συνεχίζει για το Γιαννακοχώρι. Εκεί, στην περιοχή της Ράμνιστας βρίσκεται ο μεγάλος αμπελώνας της οικογένειας Μπουτάρη, όπου καλλιεργούνται οι ποικιλίες ξινόμαυρο (70%), Syrah (10%), Merlot (10%) και το υπόλοιπο διάφορες πειραματικές ποικιλίες και το οινοποιείο Κτήμα Κυρ Γιάννη. Το οινοποιείο είναι εγκατεστημένο στη μέση του αμπελώνα και όλοι οι χώροι του είναι επισκέψιμοι. Ο επισκέπτης οδηγείται στην αίθουσα παρουσίασης της ιστορίας του Κτήματος, όπου μέσα από παλιές φωτογραφίες και τα βραβεία των κρασιών παρουσιάζεται η ιστορία του Κτήματος. Στη συνέχεια πηγαίνει στους παραγωγικούς χώρους του κτήματος όπου ξεναγείται γνωρίζοντας παράλληλα την παραγωγική διαδικασία, στην κάβα του κτήματος, όπου ενημερώνεται για τη διαδικασία και τους τρόπους παλαίωσης των οίνων και δοκιμάζει κρασιά της εταιρίας. Εάν ο καιρός το επιτρέπει ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί την Κούλα, ένα τριώροφο κτίσμα σε σχήμα πύργου, που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μαζί με την αιωνόβια δρυ που βρίσκεται κοντά στον πύργο και αποτελούν το σήμα του Κτήματος.

Επιστρέφοντας στη Μαρίνα και στρίβοντας για το χωριό Καλά Νερά κατευθυνόμαστε προς το οινοποιείο του Μαρκοβίτη, ο οποίος παράγει τον τοπικό οίνο Πήγασο, από ξινόμαυρα σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας και ο οποίος παλαιώνει σε κελάρι επτά μέτρα κάτω από τη επιφάνεια της γης. Όμως ο δρόμος από τη διασταύρωση μέχρι το οινοποιείο είναι μακρύς, χωματόδρομος και σε κακή κατάσταση.

Από τη Μαρίνα ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να κατευθυνθεί προς την Επισκοπή. Εκεί, λίγο έξω από το χωριό, βρίσκεται το συνεταιριστικό οινοποιείο του Βαένι. Τα κρασιά του συνεταιρισμού είναι Ονομασίας Προέλευσης (Νάουσα, Νάουσα Reserve και Grante Reserve) και Τοπικά ή επιτραπέζια (Ίμερος Δογματικός σειρά λευκού ροζέ και κόκκινο Vaeni και ημίγλυκα). Το οινοποιείο του συνεταιρισμού δεν είναι επισκέψιμο, αλλά ήδη προχωρεί η ανακατασκευή του ώστε να δημιουργηθούν χώρος υποδοχής και ενημέρωσης, με τμήματα γευστικών δοκιμών, εκθετηρίου κρασιών, εργαλείων και άλλων υλικών οινοποίησης και αμπελοκαλλιέργειας από τις παραδοσιακές μεθόδους αμπελουργίας και οινοποίησης της περιοχής.

Λίγο πιο βόρεια, όλη η περιοχή της Γουμένισσας έχει ονομαστεί Ζώνη Ονομασίας Προελεύσεως Ανωτέρας Ποιότητας Γουμένισσας. Στη ζώνη καλλιεργούνται οι ποικιλίες «ξινόμαυρο» και «νεγκόσκα», από τις οποίες παράγονται κρασιά ερυθρά ξηρά. Οι περιηγητές έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν τα οινοποιεία του Αϊδαρίνη, του Τάτση και του Μπουτάρη.

Η σχέση της οικογένειας Αϊδαρίνη με την καλλιέργεια του αμπελιού για την παραγωγή εκλεκτού κρασιού και τσίπουρου αρχίζει από τα μέσα του 19ου αιώνα και συνεχίζει αδιάκοπα έως τις μέρες μας. Ο αμπελώνας της απλώνεται στους πρόποδες του Πάικου, όπου καλλιεργούνται οι ποικιλίες ξινόμαυρο και νεγκόσκα, όπως και σε όλη την περιοχή. Η οικογένεια διαθέτει ένα παραδοσιακό οινοποιείο - κελάρι καθώς και ένα σύγχρονο με άρτιο εξοπλισμό.

Οι επισκέπτες αρχικά ξεναγούνται στο παλιό κελάρι που λειτουργεί ως δοκιμαστήριο και πωλητήριο κρασιών. Είναι ένας χώρος που κατασκευάστηκε τον προηγούμενο αιώνα και είναι διαμορφωμένος κατάλληλα έτσι ώστε να προσφέρει στον επισκέπτη την επαφή με έναν παραδοσιακό χώρο παραγωγής. Στη συνέχεια οδηγούνται στο σύγχρονο επισκέψιμο οινοποιείο του και στο τέλος στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα γευσιγνωσίας, όπου μπορούν να αγοράσουν κρασιά του οινοποιείου.

Η οικογένεια Τάτση κατάγεται από το Άνω Bοδενό της Aνατολικής Pωμυλίας, περιοχή από αιώνες αμπελουργική. Tο 1924 οι πρόσφυγες παππούδες τους επέλεξαν ως τόπο εγκατάστασης την επίσης αμπελουργική Γουμένισσα και συνέχισαν να παράγουν κρασί. Σήμερα στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις παράγουν λίγες χιλιάδες φιάλες ξηρό, ερυθρό κρασί από ξινόμαυρο και νεγκόσκα και ένα αρωματικό λευκό, από ροδίτη και σενζώ.

Όμως το πιο γνωστό οινοποιείο της περιοχής, είναι εκείνο της εταιρίας Μπουτάρη. Εκεί ο επισκέπτης ξεναγείται στις ειδικά διαμορφωμένες παραγωγικές εγκαταστάσεις του οινοποιείου και γνωρίζει την παραγωγική διαδικασία οινοποίησης από τους ξεναγούς της εταιρίας. Στη συνέχεια ο επισκέπτης δοκιμάζει τα προϊόντα της εταιρίας, γνωρίζοντας την τέχνη της δοκιμής κρασιών και έχοντας τη δυνατότητα να δοκιμάσει φρέσκα ή παλιότερα κρασιά. Εκτός από τα κρασιά της εταιρίας ο επισκέπτης μπορεί να αγοράσει βιβλία και αντικείμενα σχετικά με το κρασί και να ξεναγηθεί στους αμπελώνες της περιοχής.

Στην Πιερία και πιο συγκεκριμένα στη Ραψάνη και στην Κρανιά σε υψόμετρο σχεδόν 600 μ. στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου καλλιεργούνται στους τοπικούς αμπελώνες οι παραδοσιακές ποικιλίες κρασάτο, σταυρωτό, ξινόμαυρο και οι νεότερες Cabernet Sauvignon και Merlot. Κάποτε το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής απορροφούσε η συνεταιριστική οινοποιία και το υπόλοιπο οι οικογένειες για προσωπική τους χρήση. Σήμερα τα δυο σημαντικότερα οινοποιεία στην περιοχή είναι εκείνο του Τσάνταλη και του Κατσαρού.

Το πρώτο βρίσκεται δίπλα σχεδόν στην Εθνική Οδό Ε-75 Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Οι επισκέπτες αρχικά ξεναγούνται στον περιβάλλοντα χώρο του οινοποιείου και στην συνέχεια οδηγούνται στο χώρο παραγωγής, όπου μαθαίνουν την παραγωγική διαδικασία. Κατόπιν οδηγούνται σε ειδικό χώρο, όπου έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τα προϊόντα Τσάνταλη καθώς και τοπικές γεύσεις. Τα κύρια τοπικά προϊόντα του Τσάνταλη είναι ο Ραψάνη ΟΠΑΠ, ερυθρός ξηρός οίνος ΟΠΑΠ από κρασάτο, σταυρωτό και ξινόμαυρο και ο Ραψάνη επιλεγμένος (reserve), ερυθρός ξηρός οίνος Ονομασίας Προέλευσης, που παράγεται από τις ίδιες ποικιλίες.

Το οινοποιείο Κατσαρού βρίσκεται λίγο μετά το χωριό Κρανιά, στην αρχή του ιδιόκτητου αμπελώνα. Η υποδοχή γίνεται στην είσοδο του οινοποιείου, όπου γίνεται μια πρώτη ενημέρωση για την ιστορία της αμπελοκαλλιέργειας στην περιοχή και στο Κτήμα Κατσαρού ειδικότερα. Μετά οι επισκέπτες οδηγούνται στους χώρους παραγωγής, όπου ενημερώνονται για την παραγωγική διαδικασία και τέλος στην ειδική κάβα παλαίωσης. Τέλος υπάρχει η δυνατότητα δοκιμής των κρασιών και της αγοράς των επιθυμητών προϊόντων. Παράγονται το Κτήμα Κατσαρού, ερυθρός ξηρός τοπικός οίνος από 85% Cabernet Sauvignon και 15% από Merlot σε ποσότητα 13.000 φιαλών και το Κτήμα Κατσαρού, λευκός ξηρός τοπικός οίνος από Chardonnay.

Η Χαλκιδική είναι μια από τις περιοχές της Ελλάδος με τη μεγαλύτερη παράδοση στην αμπελοκαλλιέργεια και στην παραγωγή κρασιού, αφού οι μονές του Αγίου Όρους ποτέ δεν έπαψαν να καλλιεργούν τους αμπελώνες στα μετόχια τους και να παράγουν το κρασί που χρειάζονταν κάθε χρονιά για λατρευτική χρήση και για πόση με τον παραδοσιακό τρόπο στα βουρδουναρδιά τους (οινοποιεία των μονών).

Αν και οι μονές συνεχίζουν να παράγουν εκλεκτές ποικιλίες κρασιού με παραδοσιακές μεθόδους, ωστόσο σήμερα η αμπελοκαλλιέργεια στη Χαλκιδική είναι συνυφασμένη με δυο από τα μεγαλύτερα οινοποιεία της χώρας, την Ποτοποιία-Οινοποιία Τσάνταλη και το Πόρτο Καρράς.

Ο επισκέπτης έχει τη έχει τη δυνατότητα να επισκεφθεί και τα δυο μεγάλα οινοποιεία της Χαλκιδικής πολύ εύκολα. Το οινοποιείο Τσάνταλη βρίσκεται στα σύνορα σχεδόν των νομών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, κοντά στο χωριό Άγιος Παύλος. Ο αμπελώνας και το οινοποιείο είναι ορατά από την Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης-Μουδανιών. Στον αμπελώνα, που απλώνεται σε χαμηλούς λόφους που γειτονεύουν με τη θάλασσα και η οποία με την αύρα της εξισορροπεί τις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες καλλιεργούνται οι ποικιλίες Ροδίτης, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon και Ξινόμαυρο.

Το οινοποιείο δέχεται επισκέπτες Δευτέρα-Παρασκευή 09.30-14.00 ύστερα από τηλεφωνική συνεννόηση (0399061394-8). Οι επισκέπτες μυούνται στον τρόπο παραγωγής του κρασιού και μπορούν να γευτούν, να αγοράσουν κρασιά, βιβλία και αξεσουάρ σχετικά με το κρασί. Στο οινοποιείο παράγονται το Μerlot, τοπικός οίνος Χαλκιδικής, από merlot που παράγεται στους αμπελώνες του Αγίου Παύλου, ο Μακεδονικός τοπικός ερυθρός και ροζέ οίνος, που παράγεται από ξινόμαυρο στη Νάουσα και τη δυτική Μακεδονία, αλλά οινοποιείται στις εγκαταστάσεις της Χαλκιδικής και ο Αγιορείτικος τοπικός οίνος λευκός και ροζέ που παράγεται από τις ποικιλίες λημνιό, ροδίτη και ξινόμαυρο στο Άγιο Όρος στον αμπελώνα Χρωμίτσα και οινοποιείται επίσης στα εγκαταστάσεις του Αγίου Παύλου.

Όμως ο μεγαλύτερος ελληνικός ιδιόκτητος αμπελώνας έκτασης 4000 στρεμμάτων βρίσκεται στη Σιθωνία λίγο μετά το Νέο Μαρμαρά και ανήκει στην εταιρεία Πόρτο Καρράς. Είναι φυτεμένος με επτά γαλλικές ποικιλίες (Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Petit Syrah, Merlot, Cinsault, Sauvignon Blanc, Ugni Blanc) και τέσσερις παραδοσιακές ελληνικές (λημνιό, ροδίτη, ασύρτικο και αθήρι).

Το οινοποιείο που κτίστηκε το 1970 ήταν σταθμός για την ιστορία της οινοποίησης στην Ελλάδα. Είναι επισκέψιμο καθημερινά τις πρωινές ώρες ύστερα από τηλεφωνική συνεννόηση (0375071221, 71284). Ο επισκέπτης αρχικά ξεναγείται στους χώρους του οινοποιείου και αργότερα έχει τη δυνατότητα να δοκιμάσει και να αγοράσει κρασιά του κτήματος Καρρά και διάφορα είδη σχετικά με το κρασί. Στο οινοποιείο μεταξύ άλλων παράγονται η Μελισσάνθη, ξηρός λευκός οίνος ονομασίας προέλευσης, από αθήρι, ροδίτη και ασύρτικο, Κτήμα Καρρά Blanc de Blanc, λευκός ξηρός οίνος ονομασίας προέλευσης από sauvignon blanc, ugni blanc, αθήρι, ροδίτη και ασύρτικο, Κτήμα Καρρά ροζέ ξηρός τοπικός οίνος από λημνιό, cabernet sauvignon, cabernet franc και cinsault, το Domaine Carras, ερυθρός ξηρός οίνος ονομασίας προέλευσης από λημνιό και cabernet sauvignon, το Chatteau Carras, ερυθρός ξηρός οίνος ονομασίας προέλευσης από λημνιό, cabernet sauvignon και cabernet franc και τέλος το Domaine Carras Syrah, ερυθρός οίνος παλαιωμένος που παράγεται αποκλειστικά από την ποικιλία Syrah.

Στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχουν αρχίσει τα τελευταία χρόνια να αναπτύσσονται σημαντικά οινοποιεία. Ο Κώστας Λαζαρίδης, ένας από τους σημαντικότερους εμπόρους μαρμάρου στην Ελλάδα, δημιούργησε το 1992 το Κτήμα Λαζαρίδη κοντά στην κοινότητα Αδριανή μέσα σε έναν αμπελώνα που ξεπερνά τα 1100 στρέμματα.

Παράγει τα λευκά κρασιά Αμέθυστος από τις ποικιλίες σταφυλιών Sauvignon Blanc και Semillon και το αιγαιοπελαγίτικο Ασύρτικο, Αμέθυστος φυμέ από Sauvignon Blanc Chateau Julia από τις ποικιλίες Chardonnay, Chardonnay δρυός, Ασύρτικο και Semillon, το Ροζέ Αμέθυστος από Cabernet Sauvignon, και τα κόκκινα Αμέθυστος που παράγεται με βάση το Cabernet Sauvignon με ανάμειξη Merlot και του ελληνικού Λημνιού, και Κάβα Αμέθυστος από Cabernet Sauvignon. Τέλος υπάρχει και το Chateau Julia που παράγεται από Merlot που καλλιεργείται με τα πρότυπα της βιολογικής καλλιέργειας.

Στο Κτήμα Λαζαρίδη έχει διαμορφωθεί ένας χώρος γευσιγνωσίας και υποδοχή επισκεπτών, κυριολεκτικά μέσα στη γη. Στο κέντρο δεσπόζει μία επιβλητική μαρμάρινη τράπεζα. Αυτή αποτελεί και θεματοφύλακα του Κτήματος, αφού μέσα της κρύβει περίπου 400 φιάλες επιλεγμένων ερυθρών κρασιών. Οι οινόφιλοι μπορούν να επισκέπτονται το Κτήμα Λαζαρίδη καθημερινά 10.00-14.00 (Δευτέρα-Παρασκευή) και τα Σαββατοκύριακα ύστερα από συνεννόηση.

Ανάμεσα στα χωριά Αγορά και Αδριανή, μέσα σε αμπελώνες που καταλαμβάνουν 600 στρέμματα βρίσκεται το σύγχρονο οινοποιείο του Νίκου Λαζαρίδη, που συνεχίζει την αρχαία παράδοση της αμπελοκαλλιέργειας στην περιοχή. Παράγει κρασί εξαιρετικής ποιότητας που ωριμάζει και διατηρείται σε μια εντυπωσιακή κάβα.

Παράγει το Chateau Lazaridi Λευκό, ξηρό τοπικό οίνο που παράγεται από Sauvignon Blanc, Semillon, Ugni Blanc και Ροδίτη, το Chateau Lazaridi ερυθρό, ξηρό τοπικό οίνο, που παράγεται από τις ποικιλίες Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc και Λημνιό, το Ροζέ Λαζαρίδη από Cabernet Sauvignon, το λευκό Μαγικό Βουνό από Sauvignon Blanc, το ερυθρό Μαγικό Βουνό από Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, το Trebbiano (Agora), που παράγεται από την ομώνυμη ποικιλία, το Merlot Lazaridi από Merlot, το Μελισσουργό από την ίδια ποικιλία και το Moushk Λαζαρίδη από Μοσχάτο Αλεξανδρείας.

Στο χώρο του οινοποιείου λειτουργεί χώρος δοκιμής και αίθουσα τέχνης με έργα γνωστών και ταλαντούχων καλλιτεχνών, τα οποία κοσμούν και τις ετικέτες των μπουκαλιών και χώρος παρασκευής φαγητού από τους ίδιους τους επισκέπτες. Στους επισκέπτες προσφέρεται ξενάγηση στους χώρους του οινοποιείου. Οι οινόφιλοι μπορούν να επισκέπτονται το οινοποιείο καθημερινά 08.00-16.00 και τα Σαββατοκύριακα ύστερα από συνεννόηση.

Στην ίδια περιοχή από το 1989 ο Γιώργος Μανωλεσάκης άρχισε να καλλιεργεί στους ιδιόκτητους αμπελώνες του στην Αδριανή Δράμας μερικές από τις πιο γνωστές ποικιλίες, όπως: Sauvignon Blanc, Chardonnay, Semillion, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah. Τα κτήματα του Γιώργου Μανωλεσάκη βρίσκονται σε πλαγιές με μικρές κλίσεις, όπου προφυλάσσονται από τον δυνατό αέρα, από μεγάλες και απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, και από την υπερβολική υγρασία. Η συνολική παραγωγή ανέρχεται περίπου στις 42.000 φιάλες το χρόνο και διατίθεται κυρίως στην τοπική και εθνική αγορά.

Παράγει τον Τοπικό Λευκό Ξηρό Οίνο Δράμας από Sauvignon Blanc, Chardonnay και Semillon, την Αρμονία, Παγγαιορείτικο Τοπικό Λευκό Ξηρό Οίνο, από Sauvignon Blanc, Ροδίτη και Ugni Blanc και Τοπικό Ξηρό Ροζέ Οίνο από Cabernet Sauvignon, και Ερυθρό Ξηρό Τοπικό Οίνο Δράμας από Cabernet, Sauvignon, Merlot, και Syrah.

Οι αμπελώνες και το οινοποιείο του κτήματος "ΤΕΧΝΗ ΟΙΝΟΥ" βρίσκονται στο Μικροχώρι Δράμας. Η περιοχή ευνοείται από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες και γι' αυτό έχει ιστορία στην αμπελοκαλλιέργεια, η οποία αναβιώνει και πάλι χάρη στους οινοποιούς Γιάννη Παπαδόπουλο και Γιάννη Καλαϊτζίδη. Οι αμπελώνες του κτήματος είναι περίπου 60 στρέμματα γης σε επικλινείς τοποθεσίες που επιλέχθηκαν για τον ευνοϊκό νότιο προσανατολισμό και τα αμμοαργιλοπηλώδη εδάφη τους. Φυτεύθηκαν με τις ποικιλίες Sauvignon blanc, Chardonnay, Semillon, Ασύρτικο, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Syrah, Grenache rouge. Πειραματικά φυτεύθηκαν και οι Sangiovese, Nebbiolo. Η συνολική παραγωγή ανέρχεται περίπου στις 57.000 φιάλες το χρόνο ενώ ένα μέρος (περίπου 2000 φιάλες) έχει αρχίσει πρόσφατα να εξάγεται . Το οινοποιείο με χώρους υποδοχής και πώλησης, αποτελεί σημείο-στάση των "Δρόμων του Κρασιού της Μακεδονίας" και είναι ανοικτό στις επισκέψεις των οινοφίλων. Παράγονται το Τέχνη Αλυπίας, λευκός τοπικός οίνος Δράμας, από Sauvignon, και Semillon, Τέχνη Αλυπίας, ροζέ τοπικός οίνος Δράμας, από Cabernet Sauvignon και Grenache rouge, Τέχνη Αλυπίας, ερυθρός τοπικός οίνος Δράμας, από Cabernet Sauvignon και Merlot.

Η εταιρεία Μαυρομμάτη παράγει από το 1906 κρασιά και οινοπνευματώδη στην περιοχή της Καβάλας, Από το 1979 η παραγωγική της μονάδα βρίσκεται στα Αμισιανά Καβάλας, σε μία περιοχή με πλούσια οινοπαραγωγική ιστορία, στον δρόμο που οδηγεί από το Παγγαίο στην αρχαία πόλη των Φιλίππων. Τα τελευταία χρόνια οινοποιούνται νέες ποικιλίες όπως ο Ροδίτης, Sauvignon, Ugnie blanc, Merloi, Cabernei Sαυνίgηοη, Ασύρτικο, Μοσχάτο Αλεξανδρείας και 9 αγιορείτικοι τύποι κρασιού. Παράγονται ο Θέοινος, Λευκός Ξηρός Επιτραπέζιος Οίνος, που παράγεται από τη ντόπια ποικιλία ροζακί, Αισθητός Λευκός, Ξηρός Παγγαιορείτικος Τοπικός Οίνος από την ποικιλία Sauvignon blanc, Κοράλλινος, Ροζέ Παγγαιορείτικος Τοπικός Οίνος 100% από Cabernet Sauvignon, Vinum Rapum, Λευκός, ξηρός Επιτραπέζιος Οίνος, από την ποικιλία Chardonnay, Πορφυρός, Ερυθρός, Ξηρός Τοπικός Παγγαιορείτικος Οίνος που παράγεται από τις ποικιλίες Cabernet Sauvignon και Merlot, Ημίγλυκος Λευκός, Ημίγλυκος Επιτραπέζιος Οίνος , από τις ποικιλίες Ροδίτης και Μοσχάτο Αλεξανδρείας . Ημίγλυκος ερυθρός, Ερυθρός, ημίγλυκος Επιτραπέζιος Οίνος, παράγεται από τις ποικιλίες Cabernet Sauvignon και Μαυροδάφνη, Φιλιππήσιος, Λευκός, Ξηρός Τοπικός Παγγαιορείτικος Οίνος,Ροδίτης, από Ugni blan Ασύρτικο και Sauvίgnon blanc και τέλος οι Ρόδινες Πλαγιές Muscat, Λευκός, Ξηρός Επιτραπέζιος Οίνος, από Μοσχάτο.

Στη Θράκη η παραγωγή κρασιών δεν είναι μεγάλη, παρά την μακρόχρονη ιστορία παραγωγής οίνου στη Μαρώνεια ήδη από τα χρόνια του Ομήρου. Το 1993 έγινε μια προσπάθεια αναβίωσης του ιστορικού αμπελώνα της Μαρώνειας, από τον Ευάγγελο Τσάνταλη, όταν δημιούργησε την εταιρία «Μαρώνεια Α.Ε.» Αμπελουργική-Οινοποιητική. Ήδη 500 περίπου στρέμματα ιδιόκτητων αμπελώνων που καλλιεργούνται με τη φιλική προς το περιβάλλον μέθοδο της ολοκληρωμένης καλλιέργειας δίδουν ετησίως περί τους 500 τόνους σταφύλια.

Τα δυο πρώτα κρασιά, Ισμαρικός τοπικός οίνος Chardonnay και Syrah, που κυκλοφόρησαν εδώ και 4 χρόνια στην Ελλάδα και σε αγορές του εξωτερικού έγιναν δεκτά με ευμένεια, έτσι ώστε να προχωρήσουν τα επενδυτικά σχέδια κυρίως προς την κατεύθυνση ίδρυσης οινοποιείου και εμφιαλωτηρίου στην Μαρώνεια. Κατασκευάσθηκε ήδη ένα κτίριο υποδοχής των επισκεπτών του αμπελώνα της Μαρώνειας, όπου θα υπάρχει μεταξύ άλλων χώρος γευστικών δοκιμών καθώς και σημείο λιανικής πώλησης των κρασιών. Είναι ένα κτίριο με στοιχεία της αρχιτεκτονικής των αρχοντικών της Μαρώνειας που συμβαδίζει όσο είναι δυνατόν με τη φυσιογνωμία της.

Στην Κίρκη της Αλεξανδρούπολης δημιουργήθηκε πρόσφατα το μικρό οινοποιείο Χωρινόπουλου. Πρόκειται για μια οικογένεια που ασχολείται με το αμπέλι τα τελευταία 50 χρόνια. Διαθέτει μικρούς ιδιόκτητους αμπελώνες κοντά στην Αλεξανδρούπολη, όπου καλλιεργούνται οι ποικιλίες παμίτης, ζουμιάτικο και μοσχάτο. Η καλλιέργεια των αμπελώνων γίνεται οικολογικά σύμφωνα με τις προδιαγραφές για τις βιοκαλλιέργειες. Η εμφιάλωση στο νέο οινοποιείο άρχισε το 2000. Το οινοποιείο έχει δυνατότητα ετήσιας παραγωγής 10.000 λίτρων κρασιού.