Χρυσοστόμου, Γεώργιος Χ. Αρχιμανδρίτης, Ο υμνογράφος Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης και οι ακολουθίες του σε Θεσσαλονικείς αγίους. Συμβολή στη μελέτη του έργου του, διδακτορική διατριβή, τμήμα Φιλολογίας, Φ.Λ.Σ., Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1994, 398 σ. με επίμετρο με ανέκδοτα έργα του υμνογράφου, αλληλογραφία και υποθήκες στα πνευματικά του τέκνα και έγγραφα τιμητικών διακρίσεων.

Ο δοκιμότερος ίσως σύγχρονος υμνογράφος της Εκκλησίας, κατά κόσμον Αναστάσιος-Αθανάσιος Γραίκας, γεννημένος το 1905 στη Δρόβιανη της επαρχίας Δέλβινου Β. Ηπείρου. Παρέμεινε στην πατρίδα του ως το τέλος των μαθητικών του χρόνων, οπότε κατέβηκε στην Ελλάδα (Πειραιά-Αθήνα, όπου και ο πατέρας του) το 1919. Αναχώρησε για το Άγιο Όρος το 1923 και έγινε δόκιμος στη σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης, στο κελλί του Τιμίου Προδρόμου, που ήταν και η οριστική του διαμονή, διακρινόμενος για την υπακοή και την ταπείνωσή του. Αναπαύθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1991. Είναι μία από τις σπάνιες περιπτώσεις υμνογράφων που το έργο τους, στο μεγαλύτερο μέρος του, χρησιμοποιήθηκε αμέσως στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Το έργο του συνδέθηκε με την καθιέρωση νέων εκκλησιαστικών εορτών και την επίσημη αναγνώριση πολλών νέων αγίων. Το υμνογραφικό του έργο μεταξύ άλλων χαρακτηρίζει το υψηλό επίπεδο της γλώσσας και η σπάνια και πρωτότυπη μορφή της εκκλησιαστικής του ποίησης του. Το υμνογραφικό του έργο, μεγάλο σε όγκο και επιβλητικό σε ποιότητα, δεν έχει μελετηθεί συστηματικά από την άποψη ττων χειρογράφων, του ύφους, της γλώσσας, των ρυθμοτονικών στοιχείων, των αγιολογικών δεδομένων, των πηγών και των επιδράσεων. Δεν έχει τονισθεί όσο θα έπρεπε η στάση του απέναντι στη βυζαντινή υμνογραφία, ο σεβασμός στο έργο των προκατόχων του, η προσήλωσή του στην υμνογραφική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Επιλέχτηκαν από το τεράστιο έργο του οι ακολουθίες Θεσσαλονικέων αγίων για τρείς λόγους : ο μεγάλος αριθμός των ακολουθιών δίνει τη δυνατότητα ευρείας μελέτης διαφόρων φαινομένων στην υμνογραφία του. Στην ομάδα των Θεσσαλονικέων αγίων εκπροσωπούνται όλες οι "τάξεις αγίων", άνδρες, γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, απόστολοι και ισαπόστολοι, μάρτυρες και νεομάρτυρες, όσιοι, ομολογητές και ιεράρχες. Τέλος, καλύπτουν χρονικά όλο το φάσμα της υμνογραφικής παραγωγής του Γερασίμου, ώστε η μελέτη τους αποτελεί μελέτη του πιο αντιπροσωπευτικού δείγματος του έργου του. Στο πρώτο μέρος, που ακολουθεί την παράθεση των βραχυγραφιών της πολυπληθούς βιβλιογραφίας, σε δύο κεφάλαια παρουσιάζεται ο βίος και το υμνογραφικό έργο του (στα γενικά του χαρακτηριστικά) Γερασίμου. Η βιογραφία του είναι εξαντλητική, διορθώνονται πολλά σφάλματα και παρανοήσεις των πηγών, γραπτών και προφορικών, ενώ για πρώτη φορά καλύπτεται και η περίοδος της παραμονής του στο Άγιον Ορος, όπου διακρίθηκε και ως μοναχός. Στο δεύτερο κεφάλαιο του πρώτου μέρους εξετάζεται ο υμνογράφος Γεράσιμος : ενδελεχής περιγραφή του χειρόγραφου έργου του (τρόπος συγγραφής, υλικά, χειρόγραφοι κώδικες, αρίθμηση, εκδόσεις, μεταφράσεις). Στο δεύτερο μέρος, πάλι σε δύο κεφάλαια, εξετάζονται οι Θεσσαλονικείς άγιοι και οι ακολουθίες που ο Γεράσιμος συνέταξε προς τιμήν τους, καταγραφή που γίνεται ακριβώς με δύο τρόπους, κατά είδος ακολουθίας και κατά αγίους. Επιπλέον, το δεύτερο κεφάλαιο αυτού του μέρους αφιερώνεται στην τεχνική της συγγραφής, η γλώσσα, το ύφος, τα σχήματα λόγου αναλυτικά, η ποιητική του υμνογράφου, τα ρυθμοτονικά στοιχεία των ύμνων και ακολουθιών, οι συγγραφικές του αρχές και οι ποιητικές του αρετές. Στα συμπεράσματα που κλείνουν τη μελέτη, επισημαίνεται η σχέση του υμνογράφου με την προγενέστερη υμνογραφία, η προσήλωση ή αποδέσμευσή του από τη σχετική παράδοση.