Παϊσίδου, Μελαχροινή Π., Οι τοιχογραφίες του 17ου αιώνα στους ναούς της Καστοριάς. Συμβολή στη μελέτη της μνημειακής ζωγραφικής της Δυτικής Μακεδονίας, διδακτορική διατριβή, τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Φ.Λ.Σ., Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1995, τ. Α 377 κείμενο με ευρετήρια εικόνων, μνημείων, τόπων και φορητών έργων, παραστατικούς πίνακες ναών και εικονογραφίας, τ. Β εικόνες.

Σε πέντε ενότητες παρουσιάζεται αναλυτικά μία άγνωστη πτυχή της αγιογραφίας του δυτικομακεδονικού χώρου, όπως αναπτύσεται στην πόλης της Καστοριάς το 17ο αι. Με τρόπο συνθετικό παρουσιάζονται όλα τα στοχεία εξέλιξης της μνημειακής ζωγραφικής στην πόλη τον εν λόγο αιώνα. Δεν ενδιαφέρει η στενή παρακολούθηση κάποιων εργαστηρίων, όσο να τεκμηριωθεί ότι το αστικο κέντρο υπήρξε καθ' όλη τη διάρκεια του αιώνα σημαντικός πόλος έλξης και κέντρο άσκησης της αγιογραφίας από μόνιμα εγκατεστημένα αλλά και σταθερά επανερχόμενα για εποχιακή εργασία εργαστήρια. Η εικονογραφική και τεχνοτροπική ανάλυση των τοιχογραφημένων συνόλων διαπλέκεται με παραμέτρους ιστορικές, κοινωνικές, οικονομικές, χωροταξικές. Αναδεικνύεται η συνέχεια συγκεκριμένων καλλιτεχνικών παραδόσεων, η ιδιαίτερη επίδραση ορισμένων "σχολών", η επικοινωνία, κυκλοφορία και ανταλλαγές ζωγραφικών και τεχνοτροπικών προτύπων μέσω μετακινούμενων συνεργείων.