Χατζημανώλης, Εμμανουήλ, Τα χάλκινα πνευστά στις λαϊκές κομπανίες της Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 1995, τ. Α : 117 σ. +1 χάρτης + 19 φωτογραφίες, τ. Β, ?? (η εργασία συνοδεύεται από κασσέτα με ηχογραφημένο μουσικό υλικό).

Η εργασία μελετά, σε έξι κεφάλαια, τα χάλκινα πνευστά ως λαϊκά μουσικά όργανα σε όλη τη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία : τα όργανα (τρομπέτα, κορνέτα, τρομπόνι κ.α.) καθεαυτά, το χρόνο εμφάνισής τους, τη σύσταση των πρώτων λαϊκών οργανικών συνόλων (κομπανίες) στην περιοχή, τη σύνθεση των συνόλων αυτών (αριθμοί μελών και μουσικά όργανα-μέλη, θέση, μουσικός ρόλος και αξία του καθενός στην κομπανία) και τα τεχνικά γνωρίσματα που χαρακτήριζαν το παίξιμο των λαϊκών οργανοπαιχτών στα χάλκινα πνευστά, το οποίο και αναλύεται μέσα από την ενοργάνωση (παρτιτούρα). Οι οργανοπαίχτες που καταγράφηκαν στο πλαίσιο της προσωπικής έρευνας του μελετητή δεν έχουν υποστεί καμμία διαδικασία ωδειακής ή άλλης συστηματικης μουσικής εκπαίδευσης, έμαθαν 'κλέβοντας' 'με το αυτί', με βάση ο καθένας το προσωπικό του μουσικό ένστικτο. Το υλικό πλαισιώνεται με παρατηρήσεις για τη μέθοδο των μεταγραφών στην ευρωπαϊκή σημειογραφία και την επιλογή των κομματιών : αντιπροσωπευτικά κομμάτια της κάθε περιοχής που συμμετείχε στην έρευνα -Σιάτιστα, Φλώρινα, Τσοτύλι, Κοζάνη- ο ρόλος των οργάνων στην κομπανία, παρατηρήσεις σε ζητήματα τεχνικής, αυτοσχεδιασμοί. Ο πρώτος τόμος περιέχει το ιστορικό, θεωρητικό μέρος της έρευνας καθώς και τη μουσική ανάλυση των μεταγραφών που περιέχονται στο δεύτερο τόμο.