Βάντσος, Μιλτιάδης, Οι κοινωνικές θέσεις του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, μεταπτυχιακή εργασία, Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1997, 106 σ.

Από τους σημαντικότερους Πατέρες του 14ου αι., ο θεωρητικός του ησυχασμού, ο Γρηγόριος Παλαμάς δεν άφησε έξω από τα ενδιαφέροντά του τα κοινωνικά θέματα. Κυρίως οι θέσεις του σχετικά με τον κοινωνικό βίο και τις σχέσεις με το συνάνθρωπο παραμένουν διαχρονικές και επίκαιρες και μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων. Κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, πέρα από το δογματικό έργο του, ασχολήθηκε και με κοινωνικά θέματα, τις μεταξύ των ανθρώπων σχέσεις, τη στάση έναντι του πλούτου και της φτώχειας, των δυσχερειών της ζωής. Στις ομιλίες του προς το ποίμνιό του διδάσκει τη χριστιανική θεώρηση της ζωής και του κόσμου, δίνει πρακτικές συμβουλες για τη διευθέτηση θεμάτων που αφορούν την κοινωνική ζωή και τον τρόπο που ο χριστιανός καλείται να διάγει τον εγκόσμιο βίο του ώστε να φανεί άξιος να μετάσχει στην ουράνιο βασιλεία. Η κοινωνικότητα αποτελεί κατά τον Παλαμά χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης, ο άνθρωπος δεν κοινωνεί μόνο με τον πλησίον του αλλά επιζητεί να γνωρίσει και το Θεό και Δημιουργό του. Η κοινωνία του ανθρώπου με το Θεό και τον πλησίον είναι άρρηκτα δεμένεες στη σκέψη του Παλαμά. Για να κατανοηθεί η κοινωνικότητα του ανθρώπου, όπως την εννοεί ο Παλαμάς, οι κοινωνικές σχέσεις των μελών μίας κοινωνίας, οι θεσμοί και η δομή της, πρέπει να καταστεί σαφής ο τρόπος που ο Παλαμάς αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη ύπαρξη και την κοινωνία με το Θεό. Για το λόγο αυτό τα τρία κεφάλαια της εργασίας ασχολούνται καταρχήν με την κοινωνία του ανθρώπου με το Θεό, κατόπιν την κοινωνία του με τον πλησίον, και τέλος με τα προβλήματα και τις δυσκολίες της κοινωνικής ζωής, όπου εκτίθενται οι θέσεις του Παλαμά για τη φτώχεια, το κακό, τη θλίψη ή την ευτέλεια αξιών στην ανθρώπινη ζωή.