Κωτσιόπουλος, Κωνσταντίνος, Το κινημα των Ζηλωτών της Θεσσαλονίκης (1342-1349). Θεολογική και κοινωνιολογική προσέγγιση, διδακτορική διατριβή, Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1995, 195 σ. με αξιόλογη βιβλιογραφία.

Η μελέτη διερευνά το κίνημα των Ζηλωτών και τις πολιτικοκοινωνικές συνθήκες της εποχής. Εξετάζει το θέμα της βίας και της επανάστασης από θεολογική πλευρά με βάση τα θεολογικά και πατερικά δεδομένα της εποχής και επιχειρεί τον προσδιορισμό του κοινωνικού χαρακτήρα του κινήματος, τον πιθανό πολιτικό του προσανατολισμό, τις σχέσεις με την κρατική εξουσία και την τοπική κοινωνία, τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της περιόδου, τον οχλοκρατικό χαρακτήρα του κινήματος των Ζηλωτών. Σε τέσσερα κεφάλαια παρακολουθεί το ιστορικό πλαίσιο της Θεσσαλονίκης και της παρακμάζουσας αυτοκρατορίας, τους εμφυλίους πολέμους του 14ου αι., τις δυναστικές έριδες και τα γεγονότα του Ζηλωτικού κινήματος. Κατόπιν εξετάζει κοινωνιολογικά το κίνημα των Ζηλωτών, τις κοινωνικές και οικονομικές ανακατατάξεις στην ύστερη αυτοκρατορία, τις σχέσεις πόλεων και αγροτικών κοινοτήτων, τη σχέση των Ζηλωτών με τα κοινωνικά δεδομένα της εποχής τους. Ακολουθεί η αποτίμηση του κινήματος, οι σύγχρονες των γεγονότων και οι κατοπινότερες απόψεις των θεολόγων λογίων και ερευνητών. Η εργασία κλείνει με τη θεολογική θεώρηση της εμφύλιας διαμάχης μέσα από τη Αγία Γραφή, τα πατερικά κείμενα για την ομόνοια και την ειρήνη, τις θέσεις του Γρηγορίου Παλαμά και του Νικολάου Καβάσιλα για την ειρήνη και την ομόνοια, και τη σχέση του χριστιανισμού με τα κοινωνικά προβλήματα της κάθε εποχής.