Κουλιούφας, Χρίστος, Πρωτοπρεσβύτερος, Ο Θεόφιλος Καμπανίας και η εποχή του, μεταπτυχιακή εργασία, Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1997, 271 σ.

Με αφορμή τη δράση και το έργο του Επισκόπου Καμπανίας Θεόφιλου, η εργασία διερευνά τις ιστορικές εξελιξεις στη Μακεδονία κατά το 18ο αι. Έτσι καταγράφονται δημογραφικά, θρησκευτικά, εθνολογικά δεδομένα του πληθυσμού της Μακεδονίας τον αιώνα εκείνο, εξετάζονται η πολιτική και εκκλησιαστική διοίκηση της Μακεδονίας, η οθωμανική διοίκηση και η νομική υπόσταση των χριστιανών στην αυτοκρατορία, η κοινοτική οργάνωση και η οργάνωση σε Μητροπόλεις. Γίνεται λόγος για το φαινόμενο των εξισλαμισμών στη Μακεδονία του 18ου αι. καθώς και για την ανάπτυξη της αγροτικής και εμπορικής οικονομίας. Τέλος, γίνεται αναφορά στους λογίους της Μακεδονίας του 18ου αι., εκκλησιαστικούς και λαϊκούς, καθώς και τα πνευματικά κινήματα που σημαδεύουν την εποχή.