Ζήκος, Θωμάς, Η παράσταση του Αγίου Νέστορα στη Βυζαντινή Τέχνη, μεταπτυχιακή εργασία, Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1998, 149 σ. με δύο χρονολογικούς πίνακες των παραστάσεων του αγίου + XLI πίνακες με εικόνες.

Θεσσαλονικιός μάρτυρας και στρατιωτικός άγιος, στενά δεμένος με τη μνήμη και τη λατρεία του Αγίου Δημητρίου εικονογραφείται σχεδόν πάντα μαζί του με απεικονίσεις τους σε όλα τα μεγάλα κέντρα της βυζαντινής τέχνης. Το μαρτύριό του ακολούθησε εκείνο του αγίου Δημητρίου, μετά την πάλη και νίκη του Νέστορα εναντίον του Λυαίου και την καταδίκη του σε αποκεφαλισμό από τον ρωμαίο αυτοκράτορο Μαξιμιανό. Παλιότερα υπήρχε στη Θεσσαλονίκη ναίσκος του Αγίου Νέστορα, τα τελευταία λείψανα του οποίου καταστράφηκαν στην πυρκαϊά του 1917. Η εργασία αποτελεί καταγραφή της έως σήμερα πλούσιας εικονογραφικής παράδοσης του αγίου για να καλύψει το κενό στη διεξοδική μελέτη της εξέλιξης της παράστασης του αγίου κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή εποχή. Η εργασία διακρίνει δύο βασικές κατηγορίες παραστάσεων : εκείνες όπου ο άγιος εικονίζεται με πολιτική ενδυμασία (τοιχογραφίες και ψηφιδωτά, μικρογραφίες, φορητές εικόνες, ανάγλυφες παραστάσεις) και εκείνες όπου ο άγιος εικονίζεται με στρατιωτική στολή (τοιχογραφίες και ψηφιδωτά, φορητές εικόνες και ανάγλυφες παραστάσεις). Ουσιαστικά αποτελεί και μία συμβολή στη διερεύνηση της ιδιότητας του αγίου, αν δηλαδή ήταν πολίτης ή οπλίτης. Η εικονογραφική παράδοσή του πάντως γνωρίζει και τους δύο τρόπους απεικόνισης, όπως ακριβώς και με τον άγιο Δημήτριο, με τον οποίο άλλωστε σχεδόν πάντα εικονίζεται μαζί. Η αρχαιότερη σωζόμενη παράσταση του Νέστορα είναι του δέκατου αιώνα, αν και οι πηγές συνηγορούν στην άπόψη για παλαιότερη παράδοση, ενώ η νεότερη απεικόνιση είναι σε φορητή εικόνα του 1948 σε παρεκκλήσι του αγίου Δημητρίου στο Σοχό Θεσσαλονίκης, η οποία είναι και η μόνη απεικόνιση οτυ αγίου μόνου του χωρίς τον άγιο Δημήτριο.